Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, μια γνώριμη πλέον εικόνα επιστρέφει και στα social media: κορίτσια και προέφηβες μπροστά στον καθρέφτη, λίγο πριν φύγουν για το σχολείο, να ακολουθούν τη δική τους ρουτίνα ομορφιάς. Καθαριστικό προσώπου, κρέμα, ρουζ, μάσκαρα, λιπ γκλος και, στο τέλος, η σχολική τσάντα στον ώμο.
Η ενασχόληση των παιδιών με το μακιγιάζ και το skincare ξεκινά πλέον σε ολοένα μικρότερες ηλικίες. Πολλά παιδιά γνωρίζουν ονομασίες συστατικών, αναζητούν συγκεκριμένες μάρκες και ζητούν προϊόντα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια απευθύνονταν κυρίως σε ενήλικες. Η εικόνα αυτή θέτει ένα εύλογο ερώτημα: πότε πρόκειται απλώς για παιχνίδι και πειραματισμό και πότε η εμφάνιση μετατρέπεται σε πηγή πίεσης;
Μια τάση που ενισχύθηκε από τα social media
Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν μέχρι σήμερα εξειδικευμένα στοιχεία για την ηλικία στην οποία τα παιδιά ξεκινούν να χρησιμοποιούν καλλυντικά. Ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Βιομηχάνων και Αντιπροσώπων Καλλυντικών και Αρωμάτων (ΠΣΒΑΚ), ωστόσο, επισημαίνει ότι πρόκειται για διεθνή τάση, η οποία έχει ενισχυθεί σημαντικά από το TikTok, το Instagram και τη συνεχή έκθεση των παιδιών σε περιεχόμενο ομορφιάς.
Όπως αναφέρει η γενική διευθύντρια του ΠΣΒΑΚ, Ιωάννα Βαλασκοπούλου, παιδιά και έφηβοι είναι πλέον εξοικειωμένοι με προϊόντα και τάσεις που παλαιότερα απευθύνονταν σε μεγαλύτερες ηλικίες. Το ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στο μακιγιάζ, αλλά επεκτείνεται σε καθαριστικά, κρέμες, ορούς και αντηλιακά.
Μάλιστα, αρκετά παιδιά φτάνουν στο κατάστημα γνωρίζοντας ήδη τι θέλουν. Έχουν δει ένα προϊόν σε βίντεο, το έχουν παρακολουθήσει σε κάποιον influencer και ζητούν συγκεκριμένη μάρκα ή προϊόν.
Τι συμβαίνει στο παιδικό δέρμα
Η πρώιμη χρήση πολλών καλλυντικών δεν είναι, όμως, χωρίς κινδύνους για το δέρμα. Όπως εξηγεί ο πρόεδρος της Ελληνικής Δερματολογικής και Αφροδισιολογικής Εταιρείας (ΕΔΑΕ), Σωτήριος Γ. Θεοχάρης, το παιδικό και προεφηβικό δέρμα είναι πιο ευαίσθητο και μπορεί να αντιδράσει ευκολότερα.
Η καθημερινή χρήση πολλών προϊόντων ή ισχυρών δραστικών συστατικών μπορεί να προκαλέσει ξηρότητα, κοκκινίλα, κνησμό, αίσθημα καύσου, απολέπιση, αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής ή να επιδεινώσει την ακμή. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται γύρω από τα μάτια, ενώ αρώματα και ορισμένα συντηρητικά αποτελούν συχνές αιτίες αλλεργικών αντιδράσεων.
Δεν υπάρχει, σύμφωνα με τον κ. Θεοχάρη, ένα συστατικό που θα πρέπει να αποκλείεται οριζόντια από όλα τα παιδιά. Αυτό που χρειάζεται να αποφεύγεται είναι κυρίως η άσκοπη χρήση ισχυρών δραστικών ουσιών, όπως τα δυνατά απολεπιστικά οξέα, χωρίς συγκεκριμένη δερματολογική ένδειξη.
Για ένα παιδί χωρίς κάποιο δερματολογικό πρόβλημα, η καθημερινή φροντίδα μπορεί να είναι πολύ απλή: ένα ήπιο καθαριστικό, μια ενυδατική χωρίς άρωμα και αντηλιακό ευρέος φάσματος με SPF 30 ή υψηλότερο.
Όταν ο καθρέφτης γίνεται αδιάκοπος
Το ζήτημα, ωστόσο, δεν αφορά μόνο το δέρμα. Η ενασχόληση των κοριτσιών με την εμφάνισή τους σε ολοένα και μικρότερη ηλικία, δημιουργεί ερωτήματα και για τη σχέση των παιδιών με το σώμα και την εικόνα τους.
Ο Γεράσιμος Μακρής, MD, MSc, PhD, ειδικευόμενος ψυχίατρος παιδιού και εφήβου, ψυχοθεραπευτής και διδάσκων Αναπτυξιακής Ψυχολογίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, εξηγεί ότι η επιθυμία ενός παιδιού να βαφτεί δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη χαμηλής αυτοεκτίμησης.
Με την έναρξη της ήβης, περίπου από την ηλικία των δέκα ετών, το σώμα αλλάζει γρήγορα, ενώ παράλληλα μεγαλώνει η σημασία που αποκτά το βλέμμα των συνομηλίκων. Το μακιγιάζ μπορεί να αποτελεί έναν τρόπο πειραματισμού με την εμφάνιση, αλλά και μια προσπάθεια του παιδιού να καταλάβει πώς θέλει να παρουσιάζεται στους άλλους.
Στις μικρότερες ηλικίες μπορεί να είναι απλώς παιχνίδι και μίμηση. Στην εφηβεία, μπορεί να συνδέεται με τη νέα σχέση του παιδιού με το σώμα του και με την προσπάθεια να κατανοήσει τους κοινωνικούς κώδικες γύρω από την εμφάνιση και τη θηλυκότητα.
Τα social media δεν δημιούργησαν την ανάγκη των εφήβων να ασχολούνται με την εικόνα τους. Την έκαναν, όμως, πολύ πιο έντονη και διαρκή. Όπως χαρακτηριστικά επισημαίνει ο κ. Μακρής, η τεχνολογία έχει δημιουργήσει έναν «καθρέφτη που δεν τελειώνει ποτέ»: η εικόνα επιστρέφει συνεχώς μέσα από likes, σχόλια, προβολές και συγκρίσεις.
Πότε χρειάζεται η παρέμβαση των γονέων
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι πόσο συχνά βάφεται ένα παιδί, αλλά τι σημαίνει για το ίδιο η εμφάνισή του.
Άλλο είναι μια προέφηβη που θέλει να φορέσει λίγο λιπ γκλος σε ένα πάρτι και άλλο ένα παιδί που δεν θέλει να βγει από το σπίτι χωρίς να καλύψει ένα σπυράκι. Οι γονείς χρειάζεται να παρατηρούν αν η ενασχόληση με την εμφάνιση καταλαμβάνει υπερβολικό χώρο στην καθημερινότητα.
Η συνεχής αναζήτηση επιβεβαίωσης, οι αδιάκοπες συγκρίσεις με influencers και συνομηλίκους, η υπερβολική ενασχόληση με τον καθρέφτη ή την κάμερα, αλλά και η αποφυγή του σχολείου ή κοινωνικών δραστηριοτήτων εξαιτίας της εμφάνισης είναι σημάδια που αξίζουν προσοχή.
Η απαγόρευση δεν είναι απαραίτητα η λύση. Ούτε βοηθά μια απλή διαβεβαίωση ότι «είσαι μια χαρά». Χρειάζεται συζήτηση και χώρος ώστε το παιδί να εκφράσει τι αισθάνεται για την εικόνα του και για το πώς πιστεύει ότι το βλέπουν οι άλλοι.
Όπως επισημαίνει ο κ. Μακρής, ο γονιός χρειάζεται να προσφέρει «όριο χωρίς επιβολή και ελευθερία χωρίς εγκατάλειψη». Στόχος δεν είναι να απαγορευτεί το μακιγιάζ ή το skincare, αλλά να διασφαλιστεί ότι παραμένουν μια μορφή παιχνιδιού, έκφρασης και πειραματισμού και δεν μετατρέπονται σε προϋπόθεση για να αισθανθεί ένα παιδί αρκετά όμορφο, αποδεκτό ή ασφαλές.
Πηγή: amna.gr
Photo credits: magnific.com
Διαβάστε ακόμη:
Καλλυντικά: Είναι επικίνδυνα για παιδιά και εφήβους;
10 συνήθειες που βλάπτουν σοβαρά το δέρμα
Πώς ο χρόνος μπροστά στις οθόνες επηρεάζει το δέρμα και τα μάτια μας
