Τα μικρά παιδιά ακόμη μαθαίνουν να διαχειρίζονται τον θυμό, τη ζήλια, την απογοήτευση και τη ματαίωση. Τι γίνεται όταν ένα παιδί χτυπηθεί από άλλο παιδί; Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς και πώς θα μάθουν στο παιδί τους να διαχειρίζεται τέτοια συμβάντα;
Ένα σπρώξιμο, ένα χτύπημα ή μια πιο έντονη αντίδραση μπορεί να εμφανιστεί στο παιχνίδι, στο σχολείο, στον παιδικό σταθμό ή ακόμη και ανάμεσα σε αδέλφια. Για έναν γονιό, όμως, το να ακούσει ότι κάποιος χτύπησε το παιδί του είναι συχνά αρκετό για να προκαλέσει θυμό, φόβο ή την ανάγκη να αντιδράσει άμεσα.
Το πρώτο βήμα είναι να παραμείνει ο ίδιος ψύχραιμος. Το παιδί χρειάζεται πρώτα να αισθανθεί ότι ο γονιός του είναι εκεί για να το προστατεύσει και να το ακούσει. Αντί για έντονες ερωτήσεις ή φράσεις όπως «Γιατί δεν τον χτύπησες κι εσύ;», είναι προτιμότερο να του δώσουμε χώρο να περιγράψει τι συνέβη με τα δικά του λόγια. Ιδιαίτερα στα πολύ μικρά παιδιά, η αφήγηση μπορεί να είναι αποσπασματική, γι’ αυτό χρειάζεται υπομονή και αποφυγή συμπερασμάτων πριν γίνει κατανοητή η κατάσταση.
«Μην χτυπάς κι εσύ»
Ένα από τα σημαντικότερα μηνύματα που μπορούν να δώσουν οι γονείς είναι ότι το παιδί δεν χρειάζεται να ανταποδώσει το χτύπημα. Η αυτοπροστασία δεν σημαίνει εκδίκηση. Το παιδί μπορεί να απομακρυνθεί, να ζητήσει βοήθεια από έναν ενήλικα και να πει καθαρά ότι δεν θέλει να το χτυπούν.
Ανάλογα με την ηλικία του, μπορεί να μάθει απλές φράσεις, όπως «Σταμάτα, δεν μου αρέσει», «Μη με χτυπάς» ή «Θα φωνάξω τη δασκάλα». Στα πολύ μικρά παιδιά, η εξάσκηση μέσα από παιχνίδι ρόλων μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη. Ο γονιός μπορεί να παίξει ένα υποθετικό σενάριο και να δείξει στο παιδί πώς να απομακρύνεται και να απευθύνεται σε έναν ενήλικα.
Ανάλογα με την ηλικία του, μπορεί να μάθει απλές φράσεις, όπως «Σταμάτα, δεν μου αρέσει», «Μη με χτυπάς» ή «Θα φωνάξω τη δασκάλα».
Ταυτόχρονα, χρειάζεται να περάσει ένα εξίσου σημαντικό μήνυμα: «Το σώμα σου σου ανήκει και κανείς δεν έχει δικαίωμα να σε χτυπά». Αυτό δεν σημαίνει ότι το παιδί πρέπει να φοβάται τους άλλους ή να θεωρεί κάθε σύγκρουση απειλή. Σημαίνει ότι μαθαίνει να αναγνωρίζει ένα όριο και να ζητά βοήθεια όταν αυτό παραβιάζεται.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς μετά το περιστατικό
Αν το περιστατικό συμβεί στον παιδικό σταθμό, στο σχολείο ή σε οργανωμένη δραστηριότητα, καλό είναι οι γονείς να απευθυνθούν στους υπεύθυνους και να ζητήσουν να ενημερωθούν για το τι συνέβη. Στόχος δεν είναι η τιμωρία ή η σύγκρουση με το άλλο παιδί ή την οικογένειά του, αλλά η κατανόηση του περιστατικού και η πρόληψη μιας επανάληψης.
Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για πολύ μικρά παιδιά, ένα μεμονωμένο περιστατικό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει ένα «κακό» παιδί. Σε αυτές τις ηλικίες, η επιθετική συμπεριφορά μπορεί να αποτελεί μέρος της ανωριμότητας στη διαχείριση των συναισθημάτων και των κοινωνικών σχέσεων. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοείται. Οι ενήλικες έχουν την ευθύνη να βάζουν όρια και να διδάσκουν στα παιδιά αποδεκτούς τρόπους επίλυσης των συγκρούσεων.
Οι γονείς μπορούν, επίσης, να παρατηρήσουν πώς είναι το παιδί μετά το περιστατικό. Ένα μικρό παιδί μπορεί να μην είναι σε θέση να εξηγήσει ότι φοβάται, αλλά να εμφανίσει αλλαγές στη συμπεριφορά του, όπως άρνηση να πάει στον παιδικό σταθμό, έντονο άγχος, προβλήματα στον ύπνο ή μεγαλύτερη προσκόλληση στον γονιό.
Αν τα περιστατικά επαναλαμβάνονται, είναι έντονα ή το παιδί φαίνεται ιδιαίτερα φοβισμένο, τότε χρειάζεται πιο συστηματική συνεργασία με το σχολείο ή τον παιδικό σταθμό και, ανάλογα με την περίπτωση, συζήτηση με τον παιδίατρο ή έναν ειδικό.
Το ζητούμενο δεν είναι να μάθουμε ένα παιδί να «κερδίζει» μια σύγκρουση. Είναι να το βοηθήσουμε να καταλάβει ότι έχει δικαίωμα στην ασφάλεια, να θέτει όρια, να απομακρύνεται από μια επιθετική κατάσταση και να ζητά βοήθεια. Και κυρίως, να γνωρίζει ότι όταν κάτι το φοβίζει ή το πληγώνει, μπορεί πάντα να το πει σε έναν ενήλικα που εμπιστεύεται.
Photo credits: magnific.com
Διαβάστε ακόμη:
Πώς θα μάθω το παιδί μου να πειθαρχεί;
Πώς θα μάθουμε στους γιους μας να σέβονται τα κορίτσια
Ποιες υπευθυνότητες μπορεί να αναλάβει ένα παιδί βάσει ηλικίας;
