Οθόνες, συνεχείς ειδοποιήσεις, γρήγορη εναλλαγή ερεθισμάτων και ένα γεμάτο καθημερινό πρόγραμμα δυσκολεύουν τα παιδιά να παραμείνουν συγκεντρωμένα. Πώς μπορούν οι γονείς να τα βοηθήσουν να «εκπαιδεύσουν» ξανά την προσοχή τους;
«Διάβασε λίγο ακόμα», «συγκεντρώσου», «άσε το κινητό και κάνε τα μαθήματά σου». Είναι φράσεις που επαναλαμβάνονται καθημερινά σε πολλά σπίτια, συχνά χωρίς το αποτέλεσμα που περιμένουν οι γονείς. Η δυσκολία συγκέντρωσης δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα παιδί είναι τεμπέλικο, αδιάφορο ή ότι δεν προσπαθεί αρκετά. Η καθημερινότητά του έχει αλλάξει και μαζί της έχει αλλάξει και ο τρόπος με τον οποίο δέχεται και επεξεργάζεται τα ερεθίσματα.
Ένας κόσμος που ζητά συνεχώς την προσοχή τους
Τα παιδιά μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον γεμάτο ερεθίσματα. Βίντεο μικρής διάρκειας, παιχνίδια, εφαρμογές, μηνύματα και ειδοποιήσεις προσφέρουν διαρκώς κάτι καινούργιο. Η γρήγορη εναλλαγή εικόνων και πληροφοριών μπορεί να κάνει μια δραστηριότητα που απαιτεί υπομονή, όπως το διάβασμα ενός βιβλίου ή η μελέτη, να μοιάζει λιγότερο ελκυστική.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι οθόνες είναι από μόνες τους υπεύθυνες για κάθε δυσκολία συγκέντρωσης. Η προσοχή επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως η ηλικία, ο ύπνος, το άγχος, η σωματική δραστηριότητα, το σχολικό περιβάλλον, αλλά και το ενδιαφέρον που έχει το παιδί για αυτό που κάνει.
Η συγκέντρωση είναι δεξιότητα και καλλιεργείται
Ένα σημαντικό μήνυμα για τους γονείς είναι ότι η ικανότητα συγκέντρωσης δεν είναι κάτι στατικό. Καλλιεργείται σταδιακά μέσα από την καθημερινότητα.
Αντί να ζητούν από ένα παιδί να παραμείνει για πολλή ώρα συγκεντρωμένο, οι γονείς μπορούν να ξεκινούν με μικρότερα διαστήματα και σταδιακά να αυξάνουν τη διάρκεια. Για παράδειγμα, το διάβασμα μπορεί να χωρίζεται σε μικρές ενότητες, με σύντομα διαλείμματα ανάμεσα. Στόχος δεν είναι να «αντέξει» το παιδί, αλλά να μάθει να επιστρέφει στην εργασία του όταν αποσπάται.
Λιγότερες διακοπές, περισσότερη συγκέντρωση
Ένα ήσυχο περιβάλλον βοηθά σημαντικά. Το κινητό, η τηλεόραση και οι συνεχείς ειδοποιήσεις καλό είναι να απομακρύνονται την ώρα της μελέτης. Ακόμη και μια οθόνη που βρίσκεται ανοιχτή στο ίδιο δωμάτιο μπορεί να λειτουργεί ως πηγή διάσπασης.
Χρήσιμο είναι επίσης το παιδί να έχει έναν συγκεκριμένο χώρο και μια σχετικά σταθερή ώρα για τα μαθήματά του. Η προβλεψιμότητα μειώνει τις διαπραγματεύσεις και βοηθά τον εγκέφαλο να περάσει πιο εύκολα από τη μία δραστηριότητα στην άλλη.
Ύπνος, κίνηση και διαλείμματα
Η συγκέντρωση δεν χτίζεται μόνο πάνω από ένα βιβλίο. Ο επαρκής ύπνος, η σωματική δραστηριότητα και τα τακτικά διαλείμματα αποτελούν σημαντικό μέρος της καθημερινότητας ενός παιδιού.
Ένα παιδί που είναι κουρασμένο ή έχει περάσει πολλές ώρες καθισμένο μπροστά σε μια οθόνη είναι φυσικό να δυσκολεύεται περισσότερο να παραμείνει προσηλωμένο. Το παιχνίδι, η βόλτα και η κίνηση λειτουργούν ως απαραίτητες «ανάσες» μέσα στην ημέρα.
Οι γονείς χρειάζεται να δίνουν το παράδειγμα
Τα παιδιά παρατηρούν περισσότερο από όσο ακούν. Αν οι γονείς προσπαθούν να περιορίσουν τους περισπασμούς αλλά ταυτόχρονα ελέγχουν συνεχώς το κινητό τους, το μήνυμα γίνεται αντιφατικό.
Μπορούν, λοιπόν, να δημιουργήσουν οικογενειακές στιγμές χωρίς οθόνες, όπως κατά τη διάρκεια του φαγητού ή πριν από τον ύπνο, και να δείξουν στην πράξη ότι δεν χρειάζεται κάθε κενό να γεμίζει με μια οθόνη.
Δεν είναι κάθε δυσκολία συγκέντρωσης πρόβλημα
Τέλος, χρειάζεται να αποφεύγεται η εύκολη «ταμπέλα». Όλα τα παιδιά κάποιες ημέρες δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν, ιδιαίτερα όταν είναι κουρασμένα, αγχωμένα ή όταν η δραστηριότητα δεν τους προκαλεί ενδιαφέρον.
Αν όμως η δυσκολία είναι επίμονη, εμφανίζεται σε διαφορετικά περιβάλλοντα και επηρεάζει σημαντικά τη σχολική ή καθημερινή ζωή του παιδιού, αξίζει οι γονείς να συζητήσουν με τον παιδίατρο ή έναν ειδικό. Το ζητούμενο δεν είναι να απαιτήσουμε από το παιδί να «προσέχει περισσότερο», αλλά να καταλάβουμε τι δυσκολεύει την προσοχή του και να δημιουργήσουμε τις συνθήκες που θα το βοηθήσουν να την αναπτύξει.
Photo credits: magnific.com
Διαβάστε ακόμη:
Πώς θα βοηθήσετε το παιδί σας να συγκεντρώνεται όταν διαβάζει
Πώς θα βοηθήσετε το παιδί με δυσλεξία στη μελέτη των μαθημάτων
10 παιδικά εκπαιδευτικά apps για μάθηση και ψυχαγωγία
