Καθώς ολοένα και περισσότερες χώρες εξετάζουν αυστηρότερους περιορισμούς στη χρήση των social media από παιδιά, η Ελλάδα προωθεί νέο πλαίσιο για την πρόσβαση των ανηλίκων στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.
Το βασικό όριο τίθεται στα 15 έτη, με τις σχετικές διατάξεις να προβλέπεται να τεθούν σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Στόχος της ρύθμισης είναι η προστασία των παιδιών από τους κινδύνους που συνδέονται με την υπερβολική και ανεξέλεγκτη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Τι ακριβώς προβλέπει, πώς θα γίνεται η επαλήθευση ηλικίας και ποια είναι η σχέση της ελληνικής ρύθμισης με το υπό διαμόρφωση ευρωπαϊκό πλαίσιο;
1. Τι προβλέπει το ελληνικό σχέδιο νόμου;
Η ελληνική ρύθμιση αφορά την πρόσβαση παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και καθορίζει τα 15 έτη ως ελάχιστο όριο ηλικίας για τη χρήση τους.
2. Από πότε αναμένεται να εφαρμοστεί;
Οι σχετικές διατάξεις προβλέπεται να τεθούν σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027.
3. Πώς υπολογίζεται η ηλικία;
Με βάση το ελληνικό σχέδιο, για τους σκοπούς της συγκεκριμένης ρύθμισης, τα παιδιά που έχουν γεννηθεί μέσα στο ίδιο ημερολογιακό έτος θεωρείται ότι συμπληρώνουν το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο την 1η Ιανουαρίου.
4. Πώς θα γίνεται ο έλεγχος της ηλικίας;
Οι πάροχοι των υπηρεσιών θα πρέπει να χρησιμοποιούν αξιόπιστες, κατάλληλες και αναλογικές λύσεις για την επαλήθευση της ηλικίας, περιορίζοντας παράλληλα τα δεδομένα που συλλέγονται και διασφαλίζοντας την προστασία της ιδιωτικότητας.
Το ελληνικό σχέδιο νόμου δεν προβλέπει μία και μοναδική υποχρεωτική εφαρμογή για τον έλεγχο της ηλικίας.
5. Είναι υποχρεωτική η χρήση του Kids.gov.gr Wallet;
Όχι. Το σχέδιο νόμου δεν επιβάλλει συγκεκριμένο τρόπο επαλήθευσης της ηλικίας.
Το Kids.gov.gr Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται ως ενδεικτικές λύσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν, καθώς έχουν σχεδιαστεί με χαρακτηριστικά που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού πλαισίου για αποτελεσματικότητα, αξιοπιστία, αναλογικότητα, ελαχιστοποίηση των δεδομένων και προστασία της ιδιωτικής ζωής.
Παράλληλα, μπορούν να αξιοποιηθούν και άλλες αντίστοιχες λύσεις, εφόσον πληρούν τις απαιτήσεις του ενωσιακού δικαίου και τις ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές.
6. Τι προβλέπει το ευρωπαϊκό EU KIDS Act;
Το EU KIDS Act έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής από την ελληνική ρύθμιση. Δεν περιορίζεται στα social media, αλλά περιλαμβάνει υπηρεσίες όπως πλατφόρμες διαμοιρασμού βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών, AI companions και ορισμένους γενικούς συνομιλιακούς βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης.
Οι υποχρεώσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με το είδος της υπηρεσίας και τους κινδύνους που αυτή μπορεί να δημιουργεί για τους ανηλίκους.
Με άλλα λόγια, η ελληνική ρύθμιση επικεντρώνεται ειδικά στην πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ το ευρωπαϊκό σχέδιο επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ευρύτερο πλαίσιο προστασίας των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον, με κανόνες ασφαλούς σχεδιασμού για διαφορετικές διαδικτυακές υπηρεσίες.
7. Μπορεί ένας γονέας να επιτρέψει πλήρη λογαριασμό social media σε παιδί κάτω των 15 ετών βάσει του EU KIDS Act;
Όχι. Η ευρωπαϊκή πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα ενός ειδικού και περιορισμένου λογαριασμού για παιδιά ηλικίας 13 έως κάτω των 15 ετών, εφόσον ο συγκεκριμένος πάροχος προσφέρει αυτή τη δυνατότητα και ο λογαριασμός δημιουργηθεί από γονέα ή κηδεμόνα.
Για παιδιά κάτω των 13 ετών δεν προβλέπεται λογαριασμός μέσου κοινωνικής δικτύωσης στο όνομα του παιδιού.
8. Τι περιορισμούς θα έχει ο ειδικός λογαριασμός;
Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πρόταση, ο ειδικός λογαριασμός για τις ηλικίες 13 έως κάτω των 15 ετών θα συνοδεύεται από γονικά εργαλεία, δυνατότητα θέσπισης ημερήσιου ορίου χρήσης έως μία ώρα, καθώς και δυνατότητα ελέγχου των νέων επαφών.
9. Ποιος έχει την ευθύνη για την εφαρμογή των κανόνων;
Η βασική ευθύνη ανήκει στους παρόχους των διαδικτυακών υπηρεσιών, οι οποίοι οφείλουν να εφαρμόζουν τα προβλεπόμενα ηλικιακά όρια και τις απαιτήσεις προστασίας των ανηλίκων.
Για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες προβλέπονται επιπλέον υποχρεώσεις συμμόρφωσης, μεταξύ άλλων η υποβολή σχετικού σχεδίου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η διενέργεια ανεξάρτητου ελέγχου με δική τους δαπάνη.
Οι γονείς και τα καταστήματα εφαρμογών έχουν υποστηρικτικό και συμπληρωματικό ρόλο, χωρίς όμως να υποκαθιστούν την ευθύνη των ίδιων των πλατφορμών για την τήρηση των κανόνων.
10. Είναι ήδη νόμος το EU KIDS Act;
Όχι. Το EU KIDS Act αποτελεί πρόταση ευρωπαϊκού κανονισμού και δεν έχει ακόμη την τελική μορφή νομοθεσίας.
Η τελική διαμόρφωσή του, καθώς και ο τρόπος με τον οποίο θα συνδέεται με τις εθνικές ρυθμίσεις των κρατών-μελών, θα κριθούν μέσα από τη νομοθετική διαδικασία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
