Τα αυγά είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα τρόφιμα στην κουζίνα μας. Τα βράζουμε, τα τηγανίζουμε, τα χρησιμοποιούμε σε γλυκά, σάλτσες και ζύμες. Ξέρουμε, όμως, όσα χρειάζονται για την αγορά, τη σωστή συντήρηση, την ασφαλή κατανάλωση και τη διατροφική αξία τους;
Χρειάζεται να πλένουμε τα αυγά πριν τα βάλουμε στο ψυγείο; Τι σημαίνει όταν ένα αυγό επιπλέει στο νερό; Είναι ο πορτοκαλί κρόκος πιο θρεπτικός; Πόσο επηρεάζει η κατανάλωσή τους τη χοληστερόλη;
Διαβάστε τις απαντήσεις σε μερικές από τις πιο βασικές απορίες σας.
Τι προσφέρει διατροφικά ένα αυγό;
Ένα μεγάλο αυγό περιέχει περίπου 6-7 γραμμάρια πρωτεΐνης υψηλής ποιότητας, η οποία παρέχει όλα τα απαραίτητα αμινοξέα. Πρωτεΐνη υπάρχει τόσο στο ασπράδι όσο και στον κρόκο, όπου συγκεντρώνεται, επίσης, σημαντικό μέρος των υπόλοιπων θρεπτικών συστατικών.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η χολίνη, ένα απαραίτητο θρεπτικό συστατικό που συμβάλλει στη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος και των κυτταρικών μεμβρανών. Ένα μεγάλο βραστό αυγό περιέχει περίπου 147 mg χολίνης, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 27% της ημερήσιας συνιστώμενης πρόσληψης.
Τα αυγά παρέχουν, επίσης, βιταμίνη Β12, ριβοφλαβίνη, σελήνιο και άλλα μικροθρεπτικά συστατικά. Ο κρόκος περιέχει ακόμη λουτεΐνη και ζεαξανθίνη, δύο καροτενοειδή που συγκεντρώνονται στον αμφιβληστροειδή και έχουν μελετηθεί για τη συμβολή τους στην υγεία των ματιών. Επομένως, όταν αφαιρούμε συστηματικά τον κρόκο, δεν περιορίζουμε απλώς την πρόσληψη λίπους. Απομακρύνουμε και ένα σημαντικό μέρος της διατροφικής αξίας του αυγού.
Τι ισχύει για τη χοληστερόλη;
Για χρόνια, τα αυγά αντιμετωπίζονταν με επιφυλακτικότητα εξαιτίας της περιεκτικότητάς τους σε χοληστερόλη. Σήμερα, γνωρίζουμε ότι η σχέση είναι πιο σύνθετη και δεν εξαρτάται από ένα μόνο τρόφιμο. Τα αυγά περιέχουν διατροφική χοληστερόλη, η οποία μπορεί να επηρεάσει τα επίπεδα χοληστερόλης στο αίμα. Ωστόσο, σημαντικό ρόλο παίζει και το συνολικό διατροφικό πρότυπο, ιδιαίτερα η πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών.
Για τους περισσότερους υγιείς ανθρώπους, τα αυγά μπορούν να αποτελούν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής. Ωστόσο, αν υπάρχει αυξημένη LDL χοληστερόλη, διαβήτης ή αυξημένος καρδιαγγειακός κίνδυνος, η κατάλληλη ποσότητα είναι προτιμότερο να καθορίζεται με βάση το συνολικό διαιτολόγιο και τις οδηγίες γιατρού ή διαιτολόγου.
Τι προσέχουμε όταν αγοράζουμε αυγά;
Πριν από την αγορά, ελέγχουμε τη συσκευασία και την ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας. Το κέλυφος πρέπει να είναι καθαρό, ακέραιο και χωρίς ρωγμές ή άλλες φθορές. Αποφεύγουμε αυγά με σπασμένο κέλυφος, καθώς μπορεί να αυξάνεται ο κίνδυνος επιμόλυνσης. Για τα αυγά κατηγορίας Α, η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας ορίζεται το αργότερο 28 ημέρες μετά την ωοτοκία.
Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων έχει εκδώσει σχετικές οδηγίες με το τι πρέπει να προσέχουμε όταν αγοράζουμε αυγά. Σύμφωνα με τον ΕΦΕΤ λοιπόν, όλα τα αυγά κατηγορίας Α πρέπει να φέρουν πάνω στο κέλυφος με καθαρά γράμματα τον κωδικό παραγωγού με τη μορφή ΑΑ/ΒΒ/ΚΚ/ΧΧΧ.
Ειδικότερα:
ΑΑ: Ο κωδικός αριθμός της μεθόδου εκτροφής:
0 = Βιολογικά
1 = Ελεύθερης βοσκής
2= Αχυρώνα ή δαπέδου με στρωμνή
3= Κλωβοστοιχίας
ΒΒ: Την χώρα προέλευσης, που για την Ελλάδα αναγράφεται ως GR
ΚΚ: Τον κωδικό αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε Περιφερειακή Ενότητα
ΧΧΧ: Τον κωδικό αριθμό ταυτοποίησης της μονάδας ωοπαραγωγών ορνίθων
Επιπλέον, στα καταστήματα όλα τα αυγά πρέπει να είναι συσκευασμένα. Υποχρεωτικά, τόσο στις μεγάλες όσο και στις μικρές συσκευασίες, πρέπει να φέρουν στην εξωτερική όψη της συσκευασίας, τις προβλεπόμενες ενδείξεις (πέραν εκείνων που υπάρχουν στο κέλυφος του αβγού):
- Ονομασία πώλησης
- Όνομα, εμπορική επωνυμία και διεύθυνση ΥΕΤ
- Κατηγορία ποιότητας
- Κατηγορία βάρους (XL / L / M / S)
- Ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας (η μέγιστη δυνατή ημερομηνία είναι 28 μέρες από την ημερομηνία ωοτοκίας)
- Αριθμό αυγών/ανά συσκευασία
- Ένδειξη της μεθόδου εκτροφής
- Ιδιαίτερες συνθήκης διατήρησης
- Σήμα αναγνώρισης
- Κωδικός παραγωγού και διευκρίνηση της έννοιας αυτού
- Ένδειξη «αυγά διαφόρων μεγεθών» ή ισοδύναμοι όροι
Μπορούμε να αγοράζουμε αυγά χύμα;
Ναι, αρκεί να παρέχονται οι προβλεπόμενες πληροφορίες για την προέλευσή τους. Στα αυγά που πωλούνται χωρίς συσκευασία πρέπει να είναι διαθέσιμα στοιχεία όπως η μέθοδος εκτροφής, η ερμηνεία του κωδικού παραγωγού και η ημερομηνία ελάχιστης διατηρησιμότητας. Επομένως, αν αγοράζουμε αυγά από λαϊκή αγορά ή χωρίς συσκευασία, δεν σημαίνει ότι πρέπει να παραβλέπουμε την προέλευση και τη σήμανσή τους.
Καφέ ή λευκό αυγό;
Το χρώμα του κελύφους εξαρτάται κυρίως από τη φυλή της κότας και όχι από τη διατροφική αξία του αυγού. Το καφέ κέλυφος δεν αποδεικνύει ότι το αυγό είναι πιο θρεπτικό, ότι προέρχεται από κότα ελευθέρας βοσκής ή ότι έχει καλύτερη γεύση. Για να ενημερωθούμε σχετικά με τον τρόπο εκτροφής, πρέπει να ελέγχουμε τον κωδικό παραγωγού και όχι να βασιζόμαστε στο χρώμα.
Είναι καλύτερος ο πορτοκαλί κρόκος;
Όχι απαραίτητα. Η απόχρωση του κρόκου επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από τη διατροφή της κότας και τα καροτενοειδή που περιέχουν οι ζωοτροφές της. Έτσι, ο κρόκος μπορεί να έχει από ανοιχτό κίτρινο έως έντονο πορτοκαλί χρώμα. Η έντονη απόχρωση, ωστόσο, δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η κότα εκτρέφεται ελεύθερα ή ότι το αυγό είναι συνολικά καλύτερης ποιότητας.
Πρέπει να πλένουμε τα αυγά;
Όχι! Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα αυγά κατηγορίας Α, κατά κανόνα δεν πλένονται, ούτε καθαρίζονται πριν ή μετά την ταξινόμησή τους. Το κέλυφος διαθέτει μια φυσική προστατευτική επιφάνεια, την οποία το πλύσιμο μπορεί να επηρεάσει. Εξίσου σημαντική είναι η υγιεινή κατά τον χειρισμό τους. Μετά την επαφή με ωμά αυγά, πλένουμε καλά τα χέρια μας και καθαρίζουμε τις επιφάνειες και τα σκεύη που χρησιμοποιήσαμε.
Πού αποθηκεύουμε τα αυγά;
Αν και πολλοί συνηθίζουμε να τοποθετούμε τα αυγά στην πόρτα του ψυγείου, καλό είναι να διατηρούμε τα αυγά στην αρχική τους συσκευασία, σε εσωτερικό σημείο του ψυγείου, όπου η θερμοκρασία είναι πιο σταθερή. Η πόρτα του ψυγείου εκτίθεται συχνότερα σε μεταβολές θερμοκρασίας κάθε φορά που ανοίγει. Παράλληλα, η αρχική συσκευασία προστατεύει τα αυγά και διατηρεί συγκεντρωμένες τις πληροφορίες για την ημερομηνία διατηρησιμότητάς τους.
Πόσο χρόνο χρειάζεται ένα αυγό για να βράσει;
Ο χρόνος βρασμού εξαρτάται από το μέγεθος του αυγού, την αρχική θερμοκρασία του και τη μέθοδο μαγειρέματος. Αν το τοποθετήσουμε προσεκτικά σε νερό που ήδη βράζει, μπορούμε να υπολογίσουμε ενδεικτικά:
- 6 λεπτά: ρευστός κρόκος
- 7-8 λεπτά: πιο κρεμώδης κρόκος
- 10-12 λεπτά: σφιχτό αυγό
Οι χρόνοι αυτοί είναι ενδεικτικοί και μπορεί να χρειαστούν προσαρμογή ανάλογα με το μέγεθος του αυγού και το επιθυμητό αποτέλεσμα. Μόλις ολοκληρωθεί ο βρασμός, μεταφέρουμε τα αυγά σε πολύ κρύο νερό, ώστε να σταματήσει γρήγορα το μαγείρεμα.
Πόσο διατηρούνται τα βραστά αυγά;
Τα βραστά αυγά πρέπει να μπαίνουν στο ψυγείο μέσα σε δύο ώρες από το μαγείρεμα και να καταναλώνονται το αργότερο μέσα σε μία εβδομάδα. Είναι προτιμότερο να φυλάσσονται σε κλειστό δοχείο και όχι στην πόρτα του ψυγείου. Αν ένα βραστό αυγό παρουσιάζει δυσάρεστη οσμή, γλοιώδη επιφάνεια ή άλλη ασυνήθιστη αλλοίωση, δεν το δοκιμάζουμε για να διαπιστώσουμε αν είναι ακόμη κατάλληλο για κατανάλωση. Το απορρίπτουμε.
Photo credits: magnific.com
Διαβάστε ακόμη:
Εύκολη συνταγή για σπιτικό πεϊνιρλί με κιμά και αυγά
Scotch eggs: Μία γευστική συνταγή για αυγά με κιμά
Γρήγορη συνταγή για υγιεινή high protein ομελέτα
